Przed zakupem nieruchomości lub rozpoczęciem nowych badań warto sprawdzić, czy dla danego terenu istnieje już dokumentacja geologiczna złoża albo inne materiały zawierające informację geologiczną. W wielu przypadkach archiwalne odwierty, mapy, dokumentacje geologiczne i wcześniejsze wyniki badań mogą znacząco ułatwić ocenę potencjału działki. Geolog złożowy potrafi odnaleźć takie materiały, ocenić ich aktualność i określić, czy mogą zostać wykorzystane przy dalszym dokumentowaniu złoża.
Dla inwestora zainteresowanego złożami piasku i żwiru sprawdzenie istniejącej dokumentacji powinno być jednym z pierwszych etapów analizy nieruchomości. Może się bowiem okazać, że dany teren był już wcześniej rozpoznawany, wykonywano na nim odwierty albo nawet udokumentowano złoże, które nigdy nie zostało zagospodarowane.
Takie informacje mogą mieć bardzo dużą wartość. Nie oznacza to automatycznie, że stare opracowania zastąpią nowe badania, ale pozwalają lepiej zaplanować ich zakres i uniknąć powtarzania prac wykonanych wcześniej. GeoMain pomaga inwestorom wyszukiwać i analizować dostępną informację geologiczną, a następnie ocenia, jakie działania są potrzebne do dalszego rozpoznania i dokumentowania złóż.
Gdzie szukać dokumentacji geologicznej?
Informacja geologiczna jest gromadzona w archiwach prowadzonych przez organy administracji geologicznej oraz Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. W praktyce materiały mogą znajdować się między innymi w Centralnym Archiwum Geologicznym PIG-PIB, a także w zasobach właściwych marszałków województw lub starostów.
Nie wszystkie dokumentacje dotyczące konkretnej działki muszą więc znajdować się w jednym miejscu. Duże znaczenie ma rodzaj wcześniejszych prac geologicznych, okres ich wykonania oraz organ, do którego dokumentacja została przekazana. Dlatego samo wpisanie numeru działki do przypadkowej wyszukiwarki nie zawsze daje pełną odpowiedź.
Centralne Archiwum Geologiczne gromadzi dokumentacje geologiczne, materiały dotyczące odwiertów, mapy i inne dane geologiczne. Część zasobów dostępna jest również poprzez internetowe bazy i przeglądarki Państwowego Instytutu Geologicznego. Można dzięki nim wstępnie sprawdzić, czy na interesującym obszarze były wcześniej prowadzone prace geologiczne.
Do najważniejszych materiałów, których warto szukać, należą:
- dokumentacja geologiczna złoża kopaliny,
- dodatki do wcześniejszych dokumentacji geologicznych,
- profile i karty otworów wiertniczych,
- mapy geologiczne i złożowe,
- wyniki wcześniejszych badań terenowych,
- informacje o udokumentowanych złożach znajdujących się w sąsiedztwie działki.
GeoMain może przeprowadzić taką analizę przed rozpoczęciem właściwych badań terenowych. Dla inwestora oznacza to możliwość lepszego zaplanowania kosztów oraz szybszego określenia, czy działka ma realny potencjał pod przyszłe założenie żwirowni.
Jak sprawdzić działkę przed zakupem?
Najlepiej rozpocząć od dokładnego określenia lokalizacji nieruchomości. Sam adres może nie wystarczyć, dlatego przy analizie przydatny jest numer działki ewidencyjnej, obręb oraz gmina. Na tej podstawie geolog złożowy może zestawić lokalizację z mapami geologicznymi, danymi dotyczącymi udokumentowanych złóż oraz archiwalnymi materiałami.
Jeżeli w sąsiedztwie występują udokumentowane złoża piasku i żwiru, jest to ważna wskazówka, ale nie dowód, że identyczne warunki występują również na konkretnej działce. Złoże może kończyć się przed jej granicą, zmieniać miąższość albo mieć zupełnie inną jakość kruszywa.
Dlatego analiza archiwalna powinna odpowiadać przede wszystkim na pytania:
- czy teren był wcześniej objęty badaniami geologicznymi,
- czy wykonano na nim lub w bezpośrednim sąsiedztwie odwierty,
- czy istnieje dokumentacja geologiczna złoża,
- czy złoże posiada określone granice i zasoby,
- z jakiego okresu pochodzą dane i czy są wystarczająco aktualne,
- czy istniejące materiały mogą być wykorzystane przy planowanej inwestycji.
Jeżeli dokumentacja istnieje, geolog złożowy powinien ją przeanalizować przed podejmowaniem decyzji o nowych odwiertach. Może się bowiem okazać, że część potrzebnych informacji została już pozyskana, a nowe prace można ograniczyć do uzupełnienia konkretnych fragmentów rozpoznania.
GeoMain wykonuje takie analizy dla osób planujących zakup gruntów pod eksploatację kruszywa oraz dla właścicieli nieruchomości, którzy chcą sprawdzić, czy znajdujące się pod działką złoże było już wcześniej dokumentowane.
Czy istniejącą dokumentację można od razu wykorzystać?
Samo odnalezienie dokumentacji nie oznacza jeszcze, że można ją bez ograniczeń wykorzystać przy nowej inwestycji. Trzeba rozróżnić dostęp do materiałów archiwalnych od prawa do korzystania z informacji geologicznej w określonym celu gospodarczym.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami informacja geologiczna obejmuje między innymi dane geologiczne, próbki oraz wyniki ich interpretacji przedstawione w dokumentacjach geologicznych. Materiały te są archiwizowane i mogą być udostępniane do wglądu lub w formie kopii, jednak wykorzystanie niektórych informacji w celu prowadzenia działalności wydobywczej może wymagać dodatkowego uregulowania praw do korzystania z informacji geologicznej.
Ma to szczególne znaczenie, gdy inwestor chce wykorzystać cudzą dokumentację przy ubieganiu się o koncesję na wydobycie kopalin. W takich przypadkach konieczna może być analiza, komu przysługuje prawo do korzystania z informacji oraz czy potrzebna jest odpowiednia umowa lub zgoda uprawnionego podmiotu.
Właśnie dlatego tematy takie jak informacja geologiczna oraz wykup i przeniesienie praw do informacji geologicznej są istotną częścią przygotowania inwestycji. Samo znalezienie starej dokumentacji to dopiero pierwszy krok.
GeoMain pomaga przedsiębiorcom przeanalizować istniejące materiały pod kątem ich przydatności geologicznej oraz możliwości dalszego wykorzystania. Jeżeli dokumentacja jest niewystarczająca lub wymaga aktualizacji, firma może również wykonać dodatkowe badania i dalsze dokumentowanie złoża.
Kiedy potrzebne są nowe odwierty?
Nawet bardzo obszerna archiwalna dokumentacja nie zawsze eliminuje potrzebę nowych badań. Jeżeli opracowanie powstało wiele lat temu, dotyczy tylko części nieruchomości albo zostało wykonane w innym celu, zakres informacji może być niewystarczający dla obecnego inwestora.
Nowe odwierty mogą być potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy trzeba dokładniej określić granice złoża, zwiększyć stopień jego rozpoznania, sprawdzić jakość kruszywa albo potwierdzić warunki występujące na obszarze wcześniej nieobjętym badaniami.
W przypadku złóż piasku i żwiru szczególnie ważna jest zmienność przestrzenna. Kilkadziesiąt lub kilkaset metrów różnicy pomiędzy punktami badawczymi może oznaczać inną miąższość kruszywa, grubość nadkładu, poziom wody lub udział frakcji żwirowej.
Geologia złożowa pozwala połączyć stare dane z nowymi wynikami. Geolog złożowy może wykorzystać archiwalne odwierty jako jeden z elementów modelu złoża, a nowe prace zaplanować wyłącznie w miejscach, gdzie brakuje informacji.
Taki sposób prowadzenia badań może znacząco ograniczyć koszty. Zamiast rozpoczynać pełne rozpoznanie od początku, inwestor wykorzystuje istniejącą informację geologiczną i uzupełnia ją tylko w zakresie rzeczywiście potrzebnym do przygotowania aktualnej dokumentacji geologicznej złoża.
Sprawdzenie dokumentacji z GeoMain
GeoMain wspiera inwestorów już na etapie poprzedzającym zakup nieruchomości lub rozpoczęcie nowych robót geologicznych. Jednym z pierwszych działań może być właśnie sprawdzenie, czy dla terenu istnieją wcześniejsze dokumentacje, odwierty lub inne materiały zawierające informację geologiczną.
Geolog złożowy analizuje dostępne dane, lokalizację działki, wcześniejsze granice złóż oraz zakres wykonanych badań. Następnie może określić, czy istniejąca dokumentacja geologiczna złoża jest wystarczająca, czy wymaga aktualizacji, a także jakie nowe prace powinny zostać wykonane.
GeoMain realizuje również dalsze etapy inwestycji: projekty robót geologicznych, odwierty, badania jakościowe, dokumentowanie złóż, dodatki do dokumentacji oraz prace związane z przygotowaniem przedsiębiorcy do dalszych procedur, w tym do uzyskania koncesji na wydobycie kopalin.
Dla osoby planującej założenie żwirowni wcześniejsza analiza archiwów może więc przynieść wymierne korzyści. Pozwala uniknąć powtarzania części badań, szybciej ocenić potencjał nieruchomości oraz wcześniej zauważyć kwestie związane z prawem do korzystania z informacji geologicznej.
Sprawdzenie istniejącej dokumentacji jest zatem jednym z najbardziej racjonalnych pierwszych kroków przy analizie działki pod wydobycie. Zanim inwestor zamówi nowe odwierty i rozpocznie dokumentowanie złoża, warto ustalić, jaka wiedza o danym terenie została już wcześniej zgromadzona i w jaki sposób może zostać wykorzystana przy planowaniu kolejnych etapów inwestycji.