Wycena informacji geologicznej jest potrzebna w sytuacjach, w których przedsiębiorca chce odpłatnie korzystać z danych geologicznych, do których prawa przysługują Skarbowi Państwa, między innymi w celu przygotowania działalności związanej z wydobyciem kopalin. Wysokość wynagrodzenia nie jest ustalana według prostego cennika za dokumentację lub liczbę stron opracowania. Podstawę stanowią koszty projektowania, wykonania i dokumentowania prac geologicznych, dzięki którym dana informacja geologiczna została wcześniej pozyskana.
Dla inwestora zainteresowanego zakupem istniejącego złoża, przejęciem żwirowni albo wykorzystaniem wcześniej wykonanej dokumentacji geologicznej złoża kwestia prawa do korzystania z danych może mieć bardzo duże znaczenie. Sam dostęp do archiwalnej dokumentacji nie zawsze oznacza bowiem możliwość wykorzystania jej w celu prowadzenia działalności gospodarczej.
Właśnie w takich sytuacjach pojawia się temat, jakim jest wykup i przeniesienie praw do informacji geologicznej oraz wycena prawa do korzystania z konkretnych materiałów. GeoMain wspiera inwestorów przy analizie istniejącej informacji geologicznej, dokumentowaniu złóż oraz ocenie, jakie działania są potrzebne do wykorzystania wcześniejszych badań przy planowanym przedsięwzięciu wydobywczym.
Kiedy informacja geologiczna jest odpłatna?
Nie każde korzystanie z informacji geologicznej wiąże się z obowiązkiem zapłaty. Przepisy przewidują jednak sytuacje, w których korzystanie z informacji należącej do Skarbu Państwa odbywa się na podstawie umowy za wynagrodzeniem. Jednym z najważniejszych przypadków z punktu widzenia branży wydobywczej jest wykorzystanie dokumentacji geologicznej lub podobnego opracowania w celu prowadzenia działalności polegającej na wydobywaniu kopalin ze złóż.
To bardzo istotne rozróżnienie. Inwestor może zapoznać się z określonymi materiałami archiwalnymi podczas analizy nieruchomości, ale wykorzystanie tych samych danych jako podstawy przedsięwzięcia wydobywczego może już wymagać uregulowania prawa do korzystania z informacji geologicznej.
Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy przedsiębiorca chce wykorzystać istniejącą dokumentację geologiczną złoża przy planowaniu eksploatacji, przygotowaniu dalszych opracowań albo procedurze związanej z uzyskaniem koncesji na wydobycie kopalin.
W praktyce problem może pojawić się na przykład przy zakupie działki ze złożem piasku i żwiru, które zostało udokumentowane przez inny podmiot wiele lat wcześniej. Nowy właściciel nieruchomości nie powinien automatycznie zakładać, że wraz z zakupem gruntu uzyskał wszystkie prawa potrzebne do gospodarczego wykorzystania wcześniejszej informacji geologicznej.
Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji warto dokładnie przeanalizować status dokumentacji. GeoMain pomaga inwestorom sprawdzić dostępne materiały i określić, czy istniejąca informacja geologiczna może być wykorzystana bezpośrednio, czy też konieczne będą dodatkowe działania.
Od czego zależy wycena informacji geologicznej?
Wycena informacji geologicznej nie polega na oszacowaniu wartości handlowej samego złoża. Nie jest to również cena dokumentacji ustalana na podstawie jej objętości, liczby map lub wieku materiałów. Podstawą określenia wynagrodzenia są koszty związane z wykonaniem prac, dzięki którym informacja została pozyskana.
Wycena odnosi się przede wszystkim do kosztów:
- projektowania prac geologicznych,
- wykonywania robót i badań geologicznych,
- wierceń oraz innych prac terenowych,
- poboru i badania próbek,
- opracowania i interpretacji wyników,
- przygotowania dokumentacji geologicznej.
Oznacza to, że rozbudowana dokumentacja dużego złoża, powstała w wyniku wielu odwiertów i szerokiego zakresu badań, może reprezentować znacznie większą wartość niż proste opracowanie wykonane na podstawie niewielkiego zakresu prac.
Znaczenie ma więc rzeczywisty zakres wcześniejszego rozpoznania geologicznego. Jeżeli dokumentowanie złoża wymagało wykonania kilkudziesięciu otworów, licznych badań laboratoryjnych, prac geodezyjnych i rozbudowanej interpretacji, koszt odtworzenia takiego zakresu prac będzie odpowiednio większy.
W przypadku złóż piasku i żwiru wartość informacji może wynikać między innymi z liczby wykonanych odwiertów, dokładności rozpoznania granic złoża, badań jakości kruszywa, informacji hydrogeologicznych oraz poziomu szczegółowości obliczonych zasobów.
Właśnie dlatego każda wycena wymaga indywidualnej analizy. Nie istnieje uniwersalna stawka, którą można przemnożyć przez powierzchnię złoża lub liczbę hektarów nieruchomości.
Kto może przygotować wycenę?
W przypadku informacji geologicznej wykorzystywanej do działalności związanej z wydobyciem kopalin wycena nie powinna być sporządzana przez przypadkową osobę. Przepisy wymagają odpowiednich kwalifikacji geologicznych odpowiadających rodzajowi wycenianej informacji.
Ma to uzasadnienie praktyczne. Osoba przygotowująca wycenę musi umieć ocenić, jaki rzeczywisty zakres prac geologicznych był potrzebny do powstania danego opracowania i jakie działania należałoby wykonać, aby współcześnie uzyskać porównywalny materiał.
W przypadku dokumentacji dotyczącej złóż kopalin szczególne znaczenie ma doświadczenie w obszarze, jakim jest geologia złożowa. Geolog złożowy potrafi ocenić znaczenie poszczególnych odwiertów, badań, przekrojów geologicznych, analiz jakościowych i obliczeń zasobów.
Przygotowana wycena nie kończy jeszcze całego procesu. Przed zawarciem umowy dotyczącej odpłatnego korzystania z informacji geologicznej Skarb Państwa dokonuje jej weryfikacji. Jeżeli opracowanie zawiera istotne nieprawidłowości lub niewłaściwie określa koszty, może wymagać poprawy.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy ważne jest więc prawidłowe przygotowanie materiałów już na początku. Pozwala to ograniczyć ryzyko wydłużenia procedury w momencie, gdy informacja geologiczna jest potrzebna do realizacji kolejnego etapu inwestycji.
Czy korzystniej wykupić dane czy wykonać nowe badania?
To jedno z najważniejszych pytań inwestycyjnych. Sam fakt istnienia archiwalnej dokumentacji nie oznacza automatycznie, że jej odpłatne wykorzystanie będzie najbardziej opłacalnym rozwiązaniem. Każdy przypadek powinien zostać przeanalizowany przez geologa złożowego.
Jeżeli dokumentacja jest szczegółowa, obejmuje interesujący inwestora obszar i zawiera dobrej jakości dane, wykorzystanie istniejącej informacji może pozwolić uniknąć ponownego wykonywania znacznej części badań. Jest to szczególnie wartościowe, gdy wcześniejsze dokumentowanie złóż obejmowało dużą liczbę odwiertów i kosztowne analizy.
Z drugiej strony stara dokumentacja może dotyczyć tylko części działki, nie odpowiadać obecnym planom inwestora albo wymagać znacznego uzupełnienia. Wtedy geolog złożowy powinien porównać koszt i wartość istniejącej informacji z zakresem nowych badań, które i tak byłyby konieczne.
Przykładowo inwestor planujący założenie żwirowni może znaleźć dokumentację dotyczącą złoża piasku i żwiru sprzed wielu lat. Jeżeli granice złoża są dobrze określone, liczba odwiertów duża, a dokumentacja odpowiada planowanemu obszarowi wydobycia, istniejąca informacja geologiczna może mieć bardzo dużą wartość.
Jeżeli natomiast planowana inwestycja obejmuje znacznie większy teren niż wcześniejsze rozpoznanie, prawdopodobnie potrzebne będzie wykonanie dodatkowych odwiertów i przygotowanie nowego dodatku do dokumentacji geologicznej złoża.
GeoMain może przeanalizować taki przypadek przed poniesieniem większych kosztów. Pozwala to odpowiedzieć na praktyczne pytanie: czy korzystniej wykorzystać i odpowiednio uregulować istniejącą informację geologiczną, czy też przeprowadzić nowe badania i dokumentowanie złoża.
Informacja geologiczna i wsparcie GeoMain
GeoMain wspiera inwestorów przy projektach związanych z istniejącymi i nowymi złożami kopalin. Firma wykonuje analizy materiałów archiwalnych, geologię złożową, badania terenowe, dokumentowanie złóż oraz przygotowanie dokumentacji geologicznej złoża. Pomaga również ocenić znaczenie istniejącej informacji geologicznej dla planowanego przedsięwzięcia.
Jest to szczególnie istotne podczas zakupu nieruchomości ze złożem lub przejmowania istniejącej żwirowni. W takiej sytuacji warto jeszcze przed finalizacją inwestycji ustalić, jakie dokumentacje istnieją, komu przysługują prawa związane z informacją i jakie koszty mogą pojawić się przy jej dalszym wykorzystaniu.
Temat wykupu i przeniesienia praw do informacji geologicznej powinien być więc analizowany równolegle z samą wartością nieruchomości i zasobów. W praktyce wysokiej jakości dokumentacja może oszczędzić inwestorowi dużą część czasu i kosztów potrzebnych do ponownego rozpoznania złoża.
GeoMain może również wykonać dodatkowe badania, jeśli istniejąca informacja wymaga uzupełnienia. Dzięki temu wcześniejsze odwierty i dokumentacja są łączone z nowymi danymi w spójny model geologiczny, który może następnie zostać wykorzystany przy dalszym dokumentowaniu złoża i przygotowaniu inwestycji do eksploatacji.
Wycena informacji geologicznej powinna być więc traktowana nie jako dodatkowy, oderwany od inwestycji koszt, ale jako element oceny wartości posiadanych już danych. W przypadku dobrze rozpoznanych złóż piasku i żwiru istniejąca dokumentacja może reprezentować realną wartość gospodarczą, ponieważ pozwala ograniczyć zakres nowych badań i szybciej przygotować kolejne etapy przedsięwzięcia prowadzącego do uzyskania koncesji na wydobycie kopalin.